Akkale, tarihi boyunca farklı dönemlerin izlerini taşıyan ve mimari açıdan zengin bir çeşitlilik sergileyen bir yapıdır. Her biri kendi bölgesinin coğrafi ve kültürel özelliklerini yansıtan Akkale örnekleri, stratejik konumlarıyla da dikkati çekmektedir. Bu yapılar, sadece askeri bir savunma mekanizması değil, aynı zamanda dönemin sosyal ve ekonomik yaşamına dair önemli ipuçları sunmaktadır.

Akkale'nin mimari özellikleri farklı bölgelerde bulunan Akkale'ler için şu şekilde incelenebilir:

• Ankara Akkale:
  • Dik bir yamaç üzerine kurulu olup, sur inşa etmeye gerek görülmemiştir.
  • 1842 yılında, İngiliz seyyah William Francis Ainsworth, Akkale'den Bentderesi'ne açılan gizli bir yeraltı geçidi olduğunu keşfetmiştir.
  • Duvar örgüsünde az miktarda mermer blok kullanılmış, yapının büyük bir kısmı porfir benzeri bir taştan inşa edilmiştir.
• Mersin Akkale (Akçakale):
  • Dörtgen planlı olup, iki bölümden oluşur.
  • Birinci bölümde askerlerin kaldığı koğuş, yatakhane, toplantı salonu gibi mekânlar ile ibadet mekânı ve su yapıları bulunur.
  • İkinci bölümde ise değerli malların muhafaza edilerek korunduğu bölümler yer alır.
  • Limanın olduğu cephede, gemilerin kaleye yanaşması ve malların yüklenip boşaltılması için yapılmış geniş mazgal şeklinde rampalı bölümler vardır.
  • Surlar, dikdörtgen ve çokgen planlı kulelerle tahkim edilmiştir.
• Tarsus Akkale:
  • Deniz tarafına bakan, içinde tonozlu büyük salonlar olan, iki veya üç katlı bir yapıdır.
  • Doğu ve batıda olmak üzere iki kanattan oluşur.
  • Giriş katında bir zamanlar kubbeli salonlar ve kanatlarda da beşik kemer tavanlı odalar vardır.
  • Denize bakan güney tarafında kemerli görkemli bir cephe anıtsaldır.
  • Yapının, doğu kanadının kuzeyinde, yukarı katla bağlantıyı sağlayan geniş çaplı sarmal bir helezonlu merdiven veya rampa bulunur.

Ayrıca, Akkale'nin yapımında devşirme taş kullanılmıştır.