Ani Antik Kenti, tarihi boyunca birçok medeniyete ev sahipliği yapmış ve her biri kendi izlerini bırakmıştır. Bu antik yerleşim yerinin surları, stratejik önemi ve mimari zenginliği ile dikkat çeker. Farklı dönemlerde çeşitli yapım süreçleri geçiren bu surlar, bölgenin tarihsel gelişimini ve kültürel etkileşimlerini gözler önüne seriyor. Ani'deki surların inşa süreci, sadece askeri savunma amacı gütmekle kalmayıp, aynı zamanda dönemin sanatsal ve mühendislik başarılarını da yansıtmaktadır.

Ani Antik Kenti'ndeki surların yapım süreci şu şekilde özetlenebilir:

• İlk sur sistemi: M.S. 4. yüzyılda, Karsaklılar tarafından inşa edilmiştir.
• İkinci sur sistemi: M.S. 964 yılında, Bagratlı Kralı Aşot tarafından yaptırılmaya başlanmıştır. Tamamlanması, Kral III. Sembat döneminde, 978 yılında gerçekleşmiştir.
• Üçüncü sur sistemi: 1064 yılında, Selçuklu Sultanı Alparslan'ın Ani'yi fethetmesinden sonra, Şeddatlı Beyi Ebu’l Menuçehr tarafından yaptırılmıştır.

Surlar, devetüyü ve siyah renkli tüf taşından, Horasan harcı ile inşa edilmiştir. Arazinin eğimine göre yüksekliği 5 metreye kadar çıkan surların üzerinde haç motifleri, aslan ve yılan kabartmalı rölyefler, çini süslemeler bulunmaktadır.